ლეგენდის თანახმად, თბილისის ტერიტორია ტყით ყოფილა დაფარული, ქართველ მეფეს (ერთ-ერთი ვარიანტით, ვახტანგ I გორგასალს) ნადირობის დროს შველი დაუჭრია, შველი ცხელ წყაროში განბანილა და განკურნებული გაქცევია მონადირეებს (სხვა ვარიანტით, მეფის მიმინო თავს დასცხრომია ხოხობს, ფრინველები ცხელ წყაროში ჩაცვოვნულან და გაფუფქულან). ცხელი წყლის სამკურნალო თვისებებისა და ადგილის ხელსაყრელი მდებარეობის გამო მეფეს ტყე გაუკაფავს და ქალაქი გაუშენებია. „თბილისი“ — „თბილი“ (ძვ. ქართულად „ტფილი“) მინერალური წყაროების გამო უწოდეს ქალაქს. შემდგომში ამ ადგილზე გოგირდის აბანოები გაშენდა. აღნიშნული ადგილი თბილისის ისტორიული უბანი — აბანოთუბანია.
არქეოლოგიური გათხრებით დასტურდება, რომ თბილისის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV ათასწლეულში. უძველესი წყაროსეული მოხსენიება განეკუთვნება IV საუკუნის II ნახევარს, როცა ამ ადგილებში მეფე ვარაზ-ბაკურის დროს ციხე ააგეს. IV საუკუნის დასასრულს თბილისი სპარსეთის მოხელის — პიტიახშის რეზიდენცია გახდა. V საუკუნის შუა წლებიდან კვლავ ქართლის მეფეთა ხელში გადავიდა. ვახტან გორგასალმა აღადგინა და გააშენა, ამიტომ იგი მიჩნეული ქალაქის დამაარსებლად. ზოგიერთი ისტორიკოსის მტკიცებით მეფე ვახტანგ გორგასალი (რომელიც V საუკუნის მეორე ნახევარში მეფობდა) სინამდვილეში ქალაქის აღორძინებასა და აღმშენებლობაშია პასუხისმგებელი, მისი დაფუძნების ნაცვლად.
ვახტანგ გორგასლის მემკვიდრემ დაჩი I-მა უჯარმელმა (VI ს. დამდეგი) დაამთავრა ქალაქის ზღუდე-გალავნის აგება, რომელმაც ქალაქის საზღვრები განავრცო და მამის ანდერძის თანახმად, სატახტო ქალაქი მცხეთიდან თბილისში გადმოიტანა.
თბილისის უძველესი მოსახლეობა გაჩნდა გოგირდოვანი წყაროების უბანში (ახლანდელი გორგასლის მოედნის მომიჯნე ტერიტორია), სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქალაქი იფარგლებოდა ყოფილი ორთაჭალის ბაღის მიდამოებით, ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით მდინარე მტკვარი საზღვრავდა, სამხრეთ-დასავლეთით — თაბორის ქედის კალთები, ჩრდილოეთ-დასავლეთით კი — წავკისისწყალი. IV საუკუნეშივე წარმოიშვა თბილისის მეორე უბანი კალა ციხითურთ, შემდგომში ქალაქი იზრდებოდა საკუთრივ თბილისისა და კალის ფარგლებს გარეთ, მტკვრის დინების აღმა. ზრდას ხელს უწყობდა მისი ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა. აქ გადიოდა მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზები აღმოსავლეთ ამიერკავკასიისა და წინა აზიისკენ. თბილისის თანდათან შუა აღმოსავლეთის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა. მომიჯნავე სახელმწიფოთა სამხედრო-სტრატეგიულმა და ეკონომიკურმა ინტერესებმა გაზარდეს ინტერესი მისადმი. VI საუკუნის ბოლოდან იწყება საუკუნოვანი ბრძოლა თბილისისათვის.

* ნინო ანანიაშვილი - პრიმა-ბალერინა, თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი
* პაატა ბურჭულაძე - ოპერის მომღერალი
* არამ ხაჩატურიანი - კომპოზიტორი
* ივანე ჯავახიშვილი - ისტორიკოსი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამაარსებელი
* კოკაი (ლევან ცაგურია) - სუმოისტი
* გია ყანჩელი - კომპოზიტორი
* საიათ-ნოვა - მომღერალი, პოეტი
* სერგო ფარაჯანოვი - კინორეჟისორი
* ვახტანგ ჭაბუკიანი - მოცეკვავე და ქორეოგრაფი
* ქაქუცა ჩოლოყაშვილი - ეროვნულ-განმანთავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი, ეროვნული გმირი
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
წყარო: wikipedia ვრცლად თბილისის შესახებ: more ვრცლად თბილისის შესახებ (ინგლისურ ენაზე more
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------


ქუთაისი მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. ძველი ბერძნული მითოლოგია და ისტორია მას ე.წ. „მინოსის ხანას“ (ძვ. წ. XVII-XV სს) მიაკუთვნებს. მინოსი - ხელმწიფე კრეტაზე და აიეტი ძველ ბერძნებს თანადროულ, მოკავშირე და დამოყვრებულ (სიძე-ცოლის ძმა) მეფეებად მიაჩნდათ. ანტიკური დროიდან და შემდგომ ფეოდალურ ხანაშიც ქუთაისი ინტენსიურად ინარჩუნებდა დასავლეთ საქართველოს (კოლხეთი, ეგრისი, ლაზეთი) პირველი ქალაქის მდგომარეობას. VI საუკუნეში ქუთაისი ეგრისის სატახტო ქალაქი იყო. VIII საუკუნის ბოლოს იგი უკვე ეგრისისა და აფხაზეთის გაერთიანებული სამეფოს დედაქალაქია. 978 წელს ბაგრატ III-მ ახლადგაერთიანებული საქართველოს დედაქალაქი ქუთაისში გადაიტანა. ამ დროიდან 1122 წლამდე ქუთაისი საქართველოს სატახტო ქალაქის ტიტულს ინარჩუნებდა. 1089 წელს ქუთაისში მეფედ ეკურთხა დავით აღმაშენებელი, რომელმაც 1106-1125 წლებში ქუთაისთან ახლოს ააგო გელათის ტაძარი და უმაღლესი სასწავლებელი - აკადემია. ერთიანი ქართული სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ (1489-1810) ქუთაისი კვლავ იმერეთის სამთავროების სამეფო დედაქალაქია.


აიეტი - კოლხეთის მეფე
ბაგრატ III - მეფე 975-1014 წლებში
გიორგი I - მეფე 1014-1027წლებში
ბაგრატ IV - მეფე 1027-1072წლებში
გიორგი II - მეფე 1072-1089წლებში
დავით IV(აღმაშენებელი) - მეფე 1089-1125წლებში
ნიკოლაძე, ნიკო - გამოჩენილი მეცნიერი
ფალიაშვილი, ზაქარია - კომპოზიტორი
ბალანჩივაძე, მელიტონ - კომპოზიტორი
ანჯაფარიძე, ვერიკო - მსახიობი (სოფიკო ჭიაურელის დედა)
ვასაძე, აკაკი - მსახიობი
ნიკოლაძე, იაკობ - მოქანდაკე
კაკაბაძე, დავით - მხატვარი
რაჩკევიჩი, ვლადისლავ - First president of the Polish government-in-exile (1939-1947)
საკანდელიძე, ზურაბ - კალათბურთელი ოლიმპიური ჩემპიონი
ქორქია, მიხეილ - კალათბურთელი ოლიმპიური ჩემპიონი
ხახალეიშვილი, დავით - ოლიმპიური ჩემპიონი ჭიდაობაში
აფხაზავა, თეიმურაზ - მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონი ჭიდაობაში
ძოძუაშვილი, რევაზ - ფეხბურთელი,1996 წლის მსოფლიო თასის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი
ქორქია, ოთარ - კალათბურთელი, ევროპის ჩემპიონი და ოლიმპიური ვერცხლის მედლის მფლობელი
მელუა, ქეთი - მომღერალი
ჩიბურდანიძე, მაია - მოჭადრაკე
ბურჯანაძე, ნინო - პარლამენტის თავმჯდომარე (ყოფილი)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
წყარო: wikipedia ვრცალად ქუთაისის შესახებ (ქართულ ენაზე more ვრცლად ქუთაისის შესახებ (ინგლისურ ენაზე more
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


ბათუმსა და მის მიდამოებში, მდ. ყოროლისწყლის შესართავთან, მის მარცხენა ნაპირზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა (გორა, სადაც VI საუკუნეში ციხე აიგო, რომელსაც მოსახლეობა დღეს "თამარის ციხეს" უწოდებს) ადასტურებს, რომ ეს მიდამოები ადამიანის მიერ ათვისებული იყო ჯერ კიდევ ძვ. წ. II - I ათასწლეულების მიჯნაზე.

ადრინდელ ანტიკურ ხანაში აქაურ მოსახლეობას გაცხოველებული სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა მეზობელ და შორეულ ქვეყნებთან. რომის იმპერატორ ადრიანეს დროს (II ს.) დღევანდელი ბათუმის ტერიტორიაზე რომაელთა სამხედრო ბანაკი იყო. V ს-ში საქართველოს მეფემ, ვახტანგ გორგასალმა იგი ქართლს შეუერთა.
ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში, სხვა ზღვისპირა პუნქტებისაგან განსხვავებით, ბათუმი დაწინაურებული იყო, რასაც ხელს უწყობდა მისი მდებარეობა ქვეყნის შიდა რაიონებისაკენ მიმავალი გზების დასაწყისში. ფეოდალურ ხანაში ბათუმის ციხის გარშემო არსებობდა სოფლის ტიპის დასახლება, მაგრამ იგი ქალაქადაც იხსენიება (ამბროჯო კონტარინი). XIII საუკუნის დასასრულს - XIV საუკუნის დასაწყისში ბათუმი ოდიშის მთავრებს - ბედიანებს ეკუთვნოდათ. XV საუკუნეში საქართველოს სამეფო-სამთავროებად დაშლის შემდეგ გურიელების სამფლობელოა. 1547 წელს ქალაქი ოსმალებმა დაიკავეს. 1564 წელს როსტომ გურიელმა დაიბრუნა, მალე ისევ ოსმალთა ხელში გადავიდა.

1609 წელს მამია გურიელმა გაანადგურა ბათუმში მყოფი ოსმალთა გარნიზონი. მიუხედავად ამისა, ოსმალები კვლავ დაეუფლნენ ბათუმს. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, XVIII საუკუნეში ბათუმი მცირე ქალაქი იყო, რომელსაც საუცხოო ციტადელი ჰქონდა. ბერლინის ტრაქტატით (1878) ბათუმი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა.

ვალერი მელაძე, - მომღერალი
ფიოდორ იურჩიხინი, - კოსმონავტი
სოფო ხალვაში, - მომღერალი, ევროვიზიის პირველი მონაწილე საქართველოდან 2007 წ.
ნინო ქათამაძე, - მომღერალი
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
წყარო: wikipedia ვრცლად ბათუმის შესახებ (ქართულ ენაზე more ვრცლად ბათუმის შესახებ (ინგლისურ ენაზე more
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


ანტიკურ ხანაში აქ მდებარეობდა ძველი კოლხეთის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ქალაქი, რომელმაც აყვავებას მიაღწია ძვ. წ. III-I სს-ში. 1947 წლიდან მიმდინარეობდა სისტემატური გათხრები. ვანში ქალაქური ტიპის დასახლება განვითარდა იმ უძველეს დასახლებათა საფუძველზე, რომელთა ნაშთები ახლა მრავლადაა ფიქსირებული ვანსა და მის ირგვლივ მდებარე ტერიტორიაზე (კეჭინარა, ციხესულორი, გორა, ბაგინეთი, ინაშაური, სულორი, ძულუხი, ბუღნარი, ბზვანი), აგრეთვე მის აღმოსავლეთითაც (ფერსათი, ზეკარი, ბაღდადი). ვანის ნაქალაქარზე მოპოვებული, ჯერჯერობით უძველესი არქეოლოგიური მასალა ძვ. წ. VIII-VI საუკუნეებით თარიღდება და კერამ. ფრაგმენტებითაა წარმოდგენილი.
ვანის ქალაქობის პერიოდში 2 უმთავრესი ეტაპი გამოიყოფა:
ძვ. წ. VI-IV სს. და
ძვ. წ. III საუკუნის დასწყისი – ძვ. წ. I საუკუნის შუა წლები.
პირველი ეტაპი წარმოდგენილია ხის საკულტო და საცხოვრებელი ნაგებობებით, კლდოვან დედაქანში ამოკვეთილი სამსხვერპლოებით, მრავალფეროვანი კერამიკული მასალის შემცველი კულტურული ფენებით და მდიდრული სამარხებით (ჭედური გამოსახულებებით მორთული დიადემები, ცვარათი შემკული ნაირსახოვანი საყურეები და სასაფეთქლეები, ცხოველთა სკულპტურულგამოსახულებიანი სამაჯურები, თასი, ჰერალდიკური გამოსახულებანი, ყელსაბამები და სხვა), აგრეთვე ვერცხლის სამკაული, ბრინჯაოსა და თიხის ჭურჭელი. სამარხებსა და კულტურულ ფენებში ნაპოვნი იმპორტული თიხისა (შავფიგურიანი, წითელფიგურიანი, შავლაქიანი) და ლითონის ჭურჭელი (პატერა, ოინოხოია, კილიკები, არიბალოსი) მოწმობს ცხოველ სავაჭრო-ეკონომიკურ და კულტურულ ურთიერთობას ბერძნულ სამყაროსთან. იმ დროს (ძვ. წ. VI-IV სს.) ვანი წარმოადგენდა კოლხეთის სამეფოს ერთ-ერთი პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული ერთეულის (სკეპტუხიის) ცენტრს და მმართველი ზედაფენის რეზიდენციას.

ძვ. წ. III საუკუნიდან იწყება ახალი ეტაპი ვანის ძველი ქალაქის ისტორიაში. იგი ხდება დიდი სატაძრო ცენტრი. ამ პერიოდს განეკუთვნება გათხრების შედეგად აღმოჩენილი ძვ. წ. III საუკუნის გალავნის კედელი, კარიბჭის ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, კონტრფორსებიანი ნაგებობა, მრგვალი ტაძარი, შვიდსაფეხურიანი საკურთხეველი და სხვა საკულტო და საზოგადოებრივი შენობები, რომელთა გათხრისას ნაპოვნი მონუმენტური ლომის თავის ქანდაკებანი, საკურთევლები, ქალ-ღვთაების ჰორელიეფური გამოსახულებებით შემკული სვეტის თავი, ტერაკოტული და ბრინჯაოს მცირე ზომის ქანდაკებანი და ნიღბები, აგრეთვე ადგილობრივი და ბერძნული კერამიკა. ძველი ქალაქი განადგურდა ძვ. წ. I საუკუნის შუა წლებში.

გალაკტიონ ტაბიძე - პოეტი
ტიციან ტაბიძე - პოეტი
კორნელი კეკელიძე - მეცნიერი,ფილოსოფოსი
გიორგი ნაფეტვარიძე - მწერალი
გიორგი ძიგვაშვილი
კარლო ინასარიძე
ოთარ ლორთქიფანიძე - არქეოლოგი
კარლო საკანდელიძე - მსახიობი
გურამ ბზვანელი - კომპოზიტორი
სერგო ამაღლობელი
ნიკოლოზ აგიაშვილი
ლადო სულაბერიძე - პოეტი
მისი უწმიდესობა და უნეტარესობა კალისტრატე (ცინცაძე)
შაბთაი ცური (შოთა ცოციაშვილი)
კალისტრატე გაბუნია
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
წყარო: wikipedia ვრცლად ვანის შესახებ (ქართულ ენაზე more ვრცლად ვანის შესახებ (ინგლისურ ენაზე more
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
p.s. საქართველოს ისტორია უნდა იცოდეს ყველამ,პატივს სცემდეს ჩვენს წარსულს და უყვარდეს!!!
მოგვიანებით დავდებ სხვა ქალაქებისა და რეგიონების ისტორიას!
-------------------

VLaDiMeRi

რა მაგარია, არ დახუროთ ეს თემა

იქნებ ხაშურზეც ნახო რამე?

ხაშური — ქალაქი საქართველოში, ხაშურის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1872-1917 წლებში მას მიხაილოვო ერქვა, 1918-1928 — ხაშური, 1928-1934 წლებში — სტალინისი. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე სურამულას ნაპირზე, ზღვის დონიდან 700 მ. სიმაღლეზე. XIX საუკუნეში ფოთი-თბილისის სარკინიგზო მაგისტრალის გაყვანის შემდეგ ხაშური თანდათან მსხვილი სატრანსპორტო კვანძი გახდა. აქედან სარკინიგზო და საავტომობილო მაგისტრალები მიემართება ბორჯომისა და ახალციხის მიმართულებით. ქალაქად გამოცხადდა 1921 წელს. მოსახლეობა 28,5 ათასი (2006 წ.). არის აქ ხაშურის სარკინიგზო ტრანსპორტის, შუშის ტარის, კვების მრეწველობის საწარმოები, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები (სახალხო თეატრი, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი). შემორჩენილია XVIII საუკუნის კოშკი, იოანე ნათლისმემლისა და წმ. მარინეს ეკლესიები. ხაშურში არის ურბნისისა და რუისის ეპარქიის კათედრა და რეზიდენცია.
----------------------------------------------------------------------------------------
წყარო wipedia ხაშურის შესახებ Khashuri

VLaDiMeRi
ტაკს თბილისზე საინტერესო ფაქტების სახით დავამატებდი,ამ თბილლ წყლებს სასწაულ ფუნქციასა მიაწერდნენ ძველად, არსებობს ერთი ლეგენდა რომ აღა მაღმად ხანი, რომელიც საჭურისი იყო, უთქვიათ რომ ამ დაავადებისგან განიკურნებოდა(ანუ საჭურისი აღარ იქნებოდა) თუ გოგირდის აბანოებში განობანებოდა, როდესა თბილის დაუპყრია, მართლაც განბანილა გოგირდის წყლებში, თუმცაღა სასწაული არ მომხდარა და განრისხებულ ხანს თბილისი მეორედ დაურბევია

კაი თემაა, მაგრამ ჩემი აზრით WikiPedia-დან აქ რამეების გადმოკოპირებას აზრი არ აქვს






: lol : : lol :

ვანი, ქალაქი საქართველოში, ვანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე სულორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 60 მ, რკინიგზის სადგურ სამტრედიიდან 19 კმ-ზე. ჰავა — ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული. იცის თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 13,9°C, იანვარი 4,1°C, ივლისი 23,4°C. ნალექები 1380 მმ წელიწადში. ქალაქად გამოცხადდა 1981 წელს. მოსახლეობა 4,6 ათასი (2002 წ.). ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები (თეატრი, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი).


ანტიკურ ხანაში აქ მდებარეობდა ძველი კოლხეთის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ქალაქი, რომელმაც აყვავებას მიაღწია ძვ. წ. III-I სს-ში. 1947 წლიდან მიმდინარეობდა სისტემატური გათხრები. ვანში ქალაქური ტიპის დასახლება განვითარდა იმ უძველეს დასახლებათა საფუძველზე, რომელთა ნაშთები ახლა მრავლადაა ფიქსირებული ვანსა და მის ირგვლივ მდებარე ტერიტორიაზე (კეჭინარა, ციხესულორი, გორა, ბაგინეთი, ინაშაური, სულორი, ძულუხი, ბუღნარი, ბზვანი), აგრეთვე მის აღმოსავლეთითაც (ფერსათი, ზეკარი, ბაღდადი). ვანის ნაქალაქარზე მოპოვებული, ჯერჯერობით უძველესი არქეოლოგიური მასალა ძვ. წ. VIII-VI საუკუნეებით თარიღდება და კერამ. ფრაგმენტებითაა წარმოდგენილი.

ვანის ქალაქობის პერიოდში 2 უმთავრესი ეტაპი გამოიყოფა:
ძვ. წ. VI-IV სს. და
ძვ. წ. III საუკუნის დასწყისი – ძვ. წ. I საუკუნის შუა წლები.

პირველი ეტაპი წარმოდგენილია ხის საკულტო და საცხოვრებელი ნაგებობებით, კლდოვან დედაქანში ამოკვეთილი სამსხვერპლოებით, მრავალფეროვანი კერამიკული მასალის შემცველი კულტურული ფენებით და მდიდრული სამარხებით (ჭედური გამოსახულებებით მორთული დიადემები, ცვარათი შემკული ნაირსახოვანი საყურეები და სასაფეთქლეები, ცხოველთა სკულპტურულგამოსახულებიანი სამაჯურები, თასი, ჰერალდიკური გამოსახულებანი, ყელსაბამები და სხვა), აგრეთვე ვერცხლის სამკაული, ბრინჯაოსა და თიხის ჭურჭელი. სამარხებსა და კულტურულ ფენებში ნაპოვნი იმპორტული თიხისა (შავფიგურიანი, წითელფიგურიანი, შავლაქიანი) და ლითონის ჭურჭელი (პატერა, ოინოხოია, კილიკები, არიბალოსი) მოწმობს ცხოველ სავაჭრო-ეკონომიკურ და კულტურულ ურთიერთობას ბერძნულ სამყაროსთან. იმ დროს (ძვ. წ. VI-IV სს.) ვანი წარმოადგენდა კოლხეთის სამეფოს ერთ-ერთი პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული ერთეულის (სკეპტუხიის) ცენტრს და მმართველი ზედაფენის რეზიდენციას.

ძვ. წ. III საუკუნიდან იწყება ახალი ეტაპი ვანის ძველი ქალაქის ისტორიაში. იგი ხდება დიდი სატაძრო ცენტრი. ამ პერიოდს განეკუთვნება გათხრების შედეგად აღმოჩენილი ძვ. წ. III საუკუნის გალავნის კედელი, კარიბჭის ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, კონტრფორსებიანი ნაგებობა, მრგვალი ტაძარი, შვიდსაფეხურიანი საკურთხეველი და სხვა საკულტო და საზოგადოებრივი შენობები, რომელთა გათხრისას ნაპოვნი მონუმენტური ლომის თავის ქანდაკებანი, საკურთევლები, ქალ-ღვთაების ჰორელიეფური გამოსახულებებით შემკული სვეტის თავი, ტერაკოტული და ბრინჯაოს მცირე ზომის ქანდაკებანი და ნიღბები, აგრეთვე ადგილობრივი და ბერძნული კერამიკა. ძველი ქალაქი განადგურდა ძვ. წ. I საუკუნის შუა წლებში.

ვანის არქეოლოგიური მუზეუმი 1985 წლის 25 სექტემბერს დაფუძნდა ვანის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელის, აკადემიკოს ოთარ ლორთქიფანიძის ინიციატივით.1985 წლის 25 სექტემბერს. მუზეუმის გახსნას დაემთხვა შავიზღვისპირეთის პრობლემებისადმი მიძღვნილი მსოფლიო არქეოლოგთა საერთაშორისო სიმპოზიუმი, რომელიც ტარდება ყოველ მესამე წელს. მუზეუმში განთავსებულია სხდომათა დარბაზი, ბიბლიოთეკები, სარესტავრაციო და ფონდების განყოფილებები. სწორედ ოთარ ლორთქიფანიძის უდიდესი ღვაწლის გამო, რომელიც მან ვანის ნაქალაქარს და საერთოდ ქართულ არქეოლოგიას შეალია, ვანის არქეოლოგიური მუზეუმი დღეს მის სახელს ატარებს. ვანის არქეოლოგიურ მუზეუმში ინახება 1985 წლიდან ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული მასალის უმეტესობა. ვანში აღმოჩენილი მდიდრული სამარხების ინვენტარის საფუძველზე 1987 წელს მუზეუმში გაიხსნა ოქროს ფონდი, რომელშიც ინახება ოქრომჭედლობის უნიკალური ნიმუშები ვანის ნაქალაქარიდან. ვანის არქეოლოგიური მუზეუმის სტაციონარული ექსპოზიცია ასახავს ვანის ტერიტორიაზე არსებული კულტურის განვითარების პერიოდს ძვ. წ. VIII ს-დან I ს-ის ჩათვლით (ბრინჯაოს ქანდაკებები, მათი ცალკეული ფრაგმენტები, ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს ნაკეთობანი, ნუმიზმატიკის ნიმუშები და სხვ.).
--------------------------------------------------------------------------

წყარო wipedia

kid

ეს უბრალოდ რაც wikipediaზე დევს ისინი დავწერე მე დარწმუნებული ვარ ყველამ თუ არა ნახევარზე მეტმა უნდა იცოდეს თავისი სამშობლოს/ქალაქის ისტორია. არის ისეთი ფაქტები რომლებიც არ წერია wikipediaზე ხოდა ამას შევეცდები დავწერო. აი მადლობა dorian grey-ის! თუ ვინმემ იცით ისეთი რაც ინტერნეტში არ წერია გთხოვთ დაწეროთ აქ.... წიგნიც წამიკითხავს საქართველოს ისტორიაზე და ინტერნეტშიც წამიკითხავს..
მაგრამ ყოველთვის მსიამოვნებდა როცა ვინმე მიყვებოდა ისტორიას. აი მაგალითად ის არ წერია wikipedia ზე რომ დავით აღმაშენებელი 16კგ ხმლით იბრძოდა და მისი სიმაღლე 2.40 სანტიმეტრი რომ იყო... ამით იმის თქმა მინდა რომ მაინც არ წერია ყველაფერი დეტალებში...
უბრალოდ გული მწყდება რომ ბევრმა არ იცის საქართველოს ისტორია მეფეები და ა.შ.
იციან ისინი ვინც ყველაზე ცნობილი იყო... დავით აღმაშენებელი თამარ მეფე ერეკლე მეორე გიორგი სააკაძე ვახტანგ გორგასალი და .ა.შ.
და კიდევ ერთხელ გთხოვთ ყველას, რომ რაც ინტერნეტში არ წერია დაწეროთ აქ სიამოვნებით მოგისმენთ!

ვაუ მაგარია მეც თითქმის ხაშურელი ვარ და გამეხარდა რო ვნახე
მაგარი თემაა იქნებ კურორტებზეც დაწეროთ

პაჩტი ჩემი სახლის გვერდზეა.

აი მაგალითად არის თქმულება კიდევ რომ სიტყვა ხოხობი საქართველოდან მოდის, ანუ იმის თქმა მინდა რომ
რუსულად ხოხობი არის ფაზან, ბერძნულად ფაზანუს, ხოდა ადრე მდინარე რიონს ერქვა ფაზისი....
ფაზანუს ... ფაზისური.... ეგ დანამდვილებით არ ვიცი რაც მომიყვეს ის დავწერე....
პ.ს. თუ ვინმეს ინგლისურად აინტერესებს როგორ არის ხოხობი აი ბარემ )) pheasant

ამ სიას ორი კაცი აკლია, მე და გოგორა...

მინდა საინტერესო სურათები გაჩვენოთ
ზოგს არ უნახავს გელათი შიგნიდან და ალბათ აინტერესებს თუ როგორ გამოიყურება
ესე იგი გელათი აშენდა მე-12საუკუნეში რომელიც დავით აღმაშენებელმა ააშენა

ეგრე გამოიყურება გელათი შიგნიდან
მარჯვნივ ბოლოში დავით აღმაშენებელია დანარჩენი არ არის ცნობილი

აქ კიდევ მარცხნივ ბოლოში თამარ მეფე და მის გვერდით მისი ქალიშვილი რუსუდანი


ეს ჭიშკარი დავით აღმაშენებელმა მხრებით ჩამოიტანა განჯიდან... (განჯა)

ეს კიდევ ადგილი სადაც დავით აღმაშენებელია დაკრძალული

ეს რაც შეეხებოდა გელათს
ეხლა თამარ მეფის რეზიდენციის შესახებ გეგუთის სასახლე
გეგუთის სასახლე, ფეოდალური ხანის საქართველოს საერო არქიტექტურის ძეგლი, ქ. ქუთაისის სამხრეთით, 7 კმ-ზე, მდ. რიონის ნაპირას. ყველაზე ადრეული ისტორიული ცნობა გეგუთის სასახლის შესახებ XII საუკუნეს ეკუთვნის. ნანგრევებს 2000 მ² მეტი ფართობი უჭირავს. 1953—1956 წლებში სარესტავრაციო-კვლევით სამუშაოთა შედეგად, შესაძლებელი გახდა სასახლის ხუროთმოძღვრული ფორმების დადგენა. ციხე-დარბაზში რამდენიმე სამშენებლო ფენა გამოირჩევა. ყველაზე ადრინდელი ნაწილი (VIII—IX სს.) გეგმით მარტივი, ერთოთახიანი, დიდბუხრიანი ე.წ. „სანადირო სახლია“. მოგვიანებით, იგი მრავალ ფუნქციას ასრულებდა. თლილი ქვით ნაგებ სამმეტრიან ცოკოლზე აღმართულია აგურით ნაგები ოთხიარუსიანი მეფეთა სადგომი ციხე-დარბაზი (XII ს.). მისი მთავარი ნაწილია 14 მ-იანი გუმბათით დაგვირგვინებული ოთხმკლავიანი დარბაზი, რომლის აქეთ-იქით საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების სათავსებია (საწოლი ოთახი, სალარო, საგანძური, აბანო და სხვა). მთელ ნაგებობას გარედან ეკვრის კედლებიდან გამოწეული მასიური ბურჯები. XIII—XIV საუკუნეებს განეკუთვნება მთავარი ნაგებობის დასავლეთით მდებარე შენობა და სასახლის ეკლესია.

აი ეგრე გამოიყურება ეხლა გეგუთის სასახლე იმდროინდელი თამარ მეფის რეზიდენცია

ეს თუ როგორ გამოიყურებოდა თავის დროზე გეგუთის სასახლე
-----------------------------------------------------------------

ისევ ვანი !!!


რამოდენიმე თვის წინ, მსოფლიოს ტოპ-5-ში შევიდა ვანში გათხრებისას ნაპოვნი რამოდენიმე ნივთი.


ნიკეას ქალღმერთის ქანდაკება, აღმოჩენილია ვანის არქეოლოგიურ გათხრების დროს

ვანს უკავშირდება მითი ,,ოქროს საწმისი''.,,არგო'' საბჭოთა პერიოდში ტიმ სევერინმა საბერძნეთიდან (იასონის კვალდაკვალ)წამოსული მოაყენა რიონის--,,ფაზისის'' ნაპირს,რის შემდეგაც ,,არგო'' ჭყვიშში განისვენებდა ავბედით ხანძრამდე.



ქანდაკება სახელად "თამადა"
2007 წელს დადგეს, ვანში აღმოჩენილი ძვ,წ. VIIსაუკუნის ბრინჯაოს ქანდაკების ასლი

ვიღაც აკლია ამ ჩამონათვალს

ერთი ზუგდიდზე არ უნდა (ვ)იცოდეთ არაფერი ??

SmoK1e


ტუტუც




ზუგდიდიქალაქი
ზუგდიდი
ზუგიდ
ქვეყანა საქართველო
რეგიონი სამეგრელო
რაიონი ზუგდიდის რაიონი
კოორდ. 42°30′″N 41°51′″E
ქალაქი 1967 წლიდან
ფართობი 16,85 კმ²
მოსახლეობა 75 900 ადამიანი (2007)
დროის სარტყელი UTC+3
ტელ. კოდი +995 215





ზუგდიდი — ქალაქი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის და ზუგდიდის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. გაშენებულია ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის ნაპირას, ზღვის დონიდან 110 მ სიმაღლეზე. ქალაქად გამოცხადდა 1967 წელს. მოსახლეობა 69 ათასი (2002 წ.).

ისტორიული ცნობა [რედაქტირება]

ვარაუდობენ, რომ სახელწოდება წარმოიშვა ზურგ-დიდიდან (ე. ი. დიდი გორიდან) ან კიდევ გეოგრაფიული სახელწოდება ზუბი-დან (ზუბ-დიდი). წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნის დასაწყისში. ზუგდიდი ოდიშის სამთავროს პოლიტიკური, ადმინისტრაციული და კულტურული ცენტრი იყო. აგრეთვე იყო ქართული მწიგნობრობის მნიშვნელოვანი კერა. აქ ამრავლებდნენ ხელნაწერებს. ლიტერატურული საქმიანობა განსაკუთრებით გაჩაღდა ლევან II დადიანის კარზე, სადაც მოღვაწეობდნენ მამუკა თავაქალაშვილი და ბარძიმ ვაჩნაძე. XVIII საუკუნეში ბეჟან დადიანის კარზე მოღვაწეობდა პეტრე ჩხატარაისძე. ჩვენამდე მოღწეულია დადიანთა წიგნთსაცავში დაცულ ხელნაწერთა მდიდარი კოლექცია.
აღმოსავლეთის ომის 1853-1856დროს, 1855 წელს ზუგდიდი ოსმალებმა დაიკავეს. ნოემბერში ქართულმა მილიციამ გენერალ-მაიორის გრიგოლ დადიანის სარდლობით გაანადგურა მტერი. რის შემდეგ რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა. სამეგრელოს გლეხთა აჯანყების (1856-1857) დროს, 1857 მაისში, ქალაქი აჯანყებულთა ხელში გადავიდა.

ეკონომიკა [რედაქტირება]

ქალაქზე გადის რკინიგზა, შავიზღვისპირა და რესპუბლიკური მნიშვნელობის (ზუგდიდი-მესტია) გზები. ზუგდიდში არის მნიშვნელოვანი სამრეწველო საწარმოები (ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი, ფაიფური ქარხანა, ჩაის ფაბრიკა), ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები (ზუგდიდის დრამატული თეატრი, ზუგდიდის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი). ხუროთმოძღვრების ძეგლთაგან შემორჩენილია სამეგრელოს მთავრების დადიანების სასაახლე, ეკლესია და სხვა ნაგებობები (XIX ს.). საყურადღებოა ბოტანიკური ბაღი იშვიათი მცენარეულობით, აგრეთვე ქალაქის ცენტრალური ხეივანი.



ჯერ ამ ცირედით დაკმაყოფილდით

SmoK1e


ზუსტად მაგიტომ დავპოსტე


ესეც აუცილებელია იცოდეთ



სამეგრელო
სამეგრელო
სამარგალო
ისტორიული სამეგრელო

დევიზი: ძალა ერთობაშია

ადმ. ცენტრი ზუგდიდი
რეგიონი სამეგრელოს და ზემო სვანეთის მხარე
რწმუნებული ზაზა გოროზია
ფართობი 7,441 კმ²
მოსახლეობა 466,000 (2002)
სიმაღლე 0-4493 მ (ზღვის დონიდან)
კოორდ. დასაზუსტებელია
დრ. სარტყელი დზკ +4 (ზდ +3)


სამეგრელო (მეგრ. სამარგალო) საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეა. ეს არის მდინარე რიონს, ცხენისწყალს, ენგურსა და შავ ზღვას შორის მოქცეული ტერიტორია. სახელწოდება მომდინარეობს ისტორიული მხარის ეგრისისაგან. ქართულ წერილობით წყაროებში იხსენიება XII საუკუნიდან. თავდაპირველად გაიგივებული იყო მთლიანად დასავლეთ საქართველოსთან, XIII-XV საუკუნეებში უკვე ვიწრო მნიშვნელობა აქვს — აღნიშნავს მეგრელებით დასახლებულ ტერიტორიას მდინარე ფსირცხასა და ცხენისწყალს შორის. მისი დედაქალაქია ზუგდიდი.


გვიანდელ შუა საუკუნეებში ამ ტერიტორიაზე ოდიშის სამთავრო შეიქმნა, ახალი სახელწოდებაც აქედან მიიღო — ოდიში. XVII საუკუნიდან აფხაზ ფეოდალთა მოძალების შედეგად, დროთა განმავლობაში სამთავროს საზღვარმა ჯერ მდინარე კელასურზე, შემდეგ ღალიძგაზე, ბოლოს კი ენგურზე გადმოინაცვლა.


დღევანდელი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით სამეგრელო შედის სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში და მოიცავს ქალაქ ფოთის, აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის და ხობის რაიონების ტერიტორიას.



http://www.samargalo.ge/


ვიკიპედიაც იყო ერ დროს მეგრულ ენაზე მაგრამ დროებით გათიშულია :| რომ ჩაირთვება მაგასაც დავდებ

ნახალოვკა რუსულად ქართულად ნაძალადევი...


ვიკიპედია გვეუბნება

ჩემს მშობლიურ რაიონს ახლა ხარაგაული ქვია, 1934-89 წლებში ორჯონიკიძე ერქვა.. მე-20 საუკუნის დასაწყისში ბელაგორი, მანადე ხორაგოული

მოგზაურები და ვინცხები კოდო მანდ ისვენებდნენ და ერთ ბოვშვს მამამისისთვის უთქვამს რანდენი ხორაგეულიაო

ვიღაც რუსი, სამეფო კარიდან მოგზაურობდა ჩვენსკენ და დაუნახია მთები და თეთრი მთებიო რუსულად(ნეტა სად ნახა შუა ზაფხულში, ზამთარში კი კაცო, იცოცხლე იმდენია)

ორჯონიკიძე კიდე "ბატონ" გრიგოლ (სერგო) ორჯონიკიძის სახელს უკავშირდება.. ახლაც არის მისი სახლ-მუზეუბი მის მშობლიურ სოფელში

ხო ისა, ქალაქების სურათებიც ხომ არ დაგვედო აქ

და თავიდან ქალების წავიკითხე და .....




თუ ზუგდიდის ან სამეგრელოს სხვა ქალაქისა თუ სოფელის სურათი გაქვს დიდი სიამოვნებით ვიხილავდი

მე ჩემს ქალაქის ტიპის დასახლებაზე (ანუ დაბაზე) მაქვს სურათები ბლომად

ზუგდიდის და სამეგრელოს სურათებზე ბოდიში, ისე სამეგრელოში საერთოდ არ ვარ ნამყოფი



არ მიკვირს

ნუნისი (სოფელი ხარაგაულის რაიონში) - კურორტი

აქ გაუვლია დავით აღმაშენებელს და გოგორდოვან წყალში დაუბანია ცხენები

ნუნისი, მოდის სიტყვიდან მუნისი, მისი გოგორდოვანი წყალი არჩენს კანის დაავადებებს. აქვს მუდვივი ტემპერატურა (27 თუ 36 დღემდე ვერ დავიმახსოვრე) ზაფხულში საკმაოდ გრილია ბუნებრივად წამოსული წყალი. (ზატო ასწორებს. საკუთარი გამოდცდილებიდან ვამბობ) ქვემოთ, კურორტზე კი ათბობენ მცივანა ხალხისთვის

დადებთ ხონის ისტორიას თუ დავუძახო ავთო ფაილოძეს

წულუკიძეზე ნახე ენციკლოპედიაში დაწვრილებით

ეგ რათქმაუნდა მაგრამ

არა !

შეურაწყოფად არავინ მიიღოს და სულ არ მაინტერესებს ზუგდიდი რომელი წლიდან არის ქალაქი ან როდის დაარსდა...

GiGlema

ხოდა ნუ შემოხვალ ამ თემაში და ნუღარც გააOFFებ. მადლობელი დაგრჩები (და არა მხოლოდ მე).

საქართველოს ისტორიის ძირითადი თარიღები:

ძვ. წ. 1112 - ტიგლათფილესერის ლაშქრობა ჩრდილოეთით, „სიენის დატყვევება“;
ძვ. წ. 750 - სარდურ II-ის ლაშქრობა კოლხაში;
ძვ. წ. 676 - ფრიგიის სამეფოს განადგურება;
ძვ. წ. 590 - ურარტუს განადგურება;
ძვ. წ. 401 - ბერძენ მოქირავნეთა რაზმის სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ქართველი ტომების ტერიტორიაზე გასვლა;
ძვ. წ. 65 - პომპეუსის ლაშქრობა ქართლში;
ძვ. წ. 83 - აჯანყება კოლხეთში მითრიდატეს წინააღმდეგ;
36 - მარკუს ანტონიუსის ლაშქრობა აღმოსავლეთში;
35 - ქართლის ჯარის შეჭრა სომხეთში ფარსმანის მეთაურობით;
63 - კოლხეთის შესვლა უშუალოდ რომის იმპერიის შემადგენლობაში;
69 - ანიკეტის აჯანყება;
131 - ფლავიუს არიანეს მოგზაურობა შავიზღვისპირეთში;
134 - ფარსმან II-მ ალანები შეუსია რომს და პართიას;
141-144 - წლებს შორის, ფარსმან II-ის ვიზიტი რომში;
325 - ნიკეის საეკლესიო კრება;
326 - ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება ქართლში (ეკლესიის თვალსაზრისით);
337 - ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება ქართლში (ივანე ჯავახიშვილის თვალსაზრისით);
465 - გუბაზ I-ის ჩასვლა კონსტანტინოპოლში;
482 - ვარსქენის მოკვლა. აჯანყების დაწყება ვახტანგ გორგასლის მეთაურობით;
502 - სამგორის ბრძოლა;
523 - მეფობის გაუქმება ქართლში;
523 - წათეს ხელახალი გაქრისტიანება და გამეფება;
542 - „დიდი ომიანობის“ დაწყება;
549 - „დიდი ომიანობის“ განახლება;
550 - ხურიანეს ლაშქრობა ლაზიკაში. აბაზგების აჯანყება;
554 - გუბაზ II-ის მკვლელობა;
555 - მისიმიელების აჯანყება;
562 - „დიდი ომიანობის“ დასასრული;
608 - საეკლესიო განხეთქილება ქართველებსა და სომხებს შორის;
627 - თბილისის ალყა ბიზანტილებისა და ხაზარების მიერ;
628 - ხაზართა მიერ თბილისის აღება;
654 - „დაცვის სიგელი“;
688 - ბიზანტიელთა ლაშქრობა სამხრეთ კავკასიაში;
697 - არაბების დასავლეთ საქართველოში გადასვლა;
717 - ბიზანტიელთა ლაშქრობა ეგრისში;
735 - მურვან-ყრუს ლაშქრობა საქართველოში;
764 - ხაზართა ლაშქრობა ქართლში;
772-773 - ნერსეს დაბრუნება სახალიფოში;
786 - აბო თბილელის სიკვდილით დასჯა;
826 - აშოტ კურაპალატის მკვლელობა;
853 (5/VII) - ბუღა თურქმა აიღო თბილისი;
888 - ადარნასე ბაგრატიონმა მიიღო „ქართველთა მეფის“ ტიტული;
914 - აბულ-კასიმის ლაშქრობა;
922-957 - გიორგი II აფხაზთა მეფე;
975 - ბაგრატ III-ის დასმა ქართლში მმართველად;
978-1014 - ბაგრატ III;
979 - დავით კურაპალატი დაეხმარა ბასილი II-ს;
1001 - დავით კურაპალატის გარდაცვალება;
1008-1010 - კახეთ-ჰერეთის შემოერთება ბაგრატ III-ის მიერ;
1008 - გურგენ მეფეთ-მეფის გარდაცვალება;
1014-1027 - გიორგი I;
1021 - შირიმნის ბრძოლა;
1023 - ზავი საქართველო-ბიზანტიას შორის;
1027-1072 - ბაგრატ IV;
1028 - ბიზანტიელთა ლაშქრობა საქართველოში;
1032 - ამირა ჯაფარის შეპყრობა;
1037-1039 - თბილისის ალყა ბაგრატ IV-ის დროს;
1064 - თურქ-სელჩუკთა პირველი ლაშქრობა საქართველოში;
1068 - თურქ-სელჩუკთა მეორე ლაშქრობა საქართველოში;
1071 - მანასკერტის ბრძოლა;
1072-1089 - გიორგი II;
1073 - ფეოდალთა აჯანყება გიორგი II-ის წინააღმდეგ;
1080 - „დიდი თურქობა“;
1083 - გიორგი II-მ ხარკი იკისრა;
1089-1125 - დავით IV აღმაშენებელი;
1099 - ჯვაროსნებმა აიღეს იერუსალიმი. დავით IV-მ შეუწყვიტა ხარკი თურქ-სელჩუკებს;
1104 - რუის-ურბნისის საეკლესიო კრება;
1104 - ერწუხის ბრძოლა;
1106 - გელათის დაარსება;
1110 - სამშვილდის განთავისუფლება;
1115 - რუსთავის განთავისუფლება;
1117 - გიშის განთავისუფლება;
1118 - ლორეს განთავისუფლება. ყივჩაყების გადმოსახლება;
1121 (12/VIII) - დიდგორის ბრძოლა;
1122 - თბილისის განთავისუფლება;
1123 - დმანისის განთავისუფლება;
1124 - ანისისა და შარვანის დაკავება;
1125-1156 - დემეტრე I;
1130 - შეთქმულება დემეტრე I-ის წინააღმდეგ;
1138 - განძის აღება;
1155 - დავით V-ის გამეფება;
1156-1184 - გიორგი III;
1177 - დემნა უფლისწულის აჯანყება;
1178 - თამარის თანამოსაყდრედ დასმა;
1178-1213 - თამარ მეფე;
1179 - საგანგებო კრება, რომელზეც მიიღეს კანონი ქურდებისა და ავაზაკების წინააღმდეგ;
1184 - თამარის ხელმეორედ კურთხევა. დიდგვაროვანთა გამოსვლა „უგვაროთა წინააღმდეგ“;
1188 - თამარის ქორწინება დავით სოსლანზე;
1195 - შამქორის ბრძოლა;
1202 - ბასიანის ბრძოლა;
1204 - ტრაპიზონის იმპერიის შექმნა;
1206 - დავით სოსლანის გარდაცვალება. ლაშა გიორგის თანამოსაყდრედ დასმა;
1210 - ქართველების ლაშქრობა ჩრდილოეთ ირანში;
1213-1223 - გიორგი IV;
1220 - მონღოლების პირველი გამოჩენა საქართველოში;
1223-1245 - რუსუდანი;
1225 - გარნისის ბრძოლა;
1226 - ჯალალ ად-დინმა აიღო თბილისი;
1243 - ზავი მონღოლებსა და ქართველებს შორის;
1247 - დავით ულუსა და დავით ნარინის დაბრუნება თბილისში;
1247-1270 - დავით ულუ;
1247-1293 - დავით ნარინი;
1254-1256 - საყაენოს აღწერა;
1260 - დავით ულუს აჯანყება;
1263 - საქართველოს საეკლესიო კრება;
1266 - სამცხის გამოყოფა;
1270-1289 - დემეტრე II;
1289-1292 - ვახტანგ II;
1302-1308 - ვახტანგ III;
1314-1318 - გიორგი VI მცირე;
1318-1346 - გიორგი V ბრწყინვალე;
1346-1360 - დავით IX;
1360-1393 - ბაგრატ V;
1386-1403 - თემურ-ლენგის ლაშქრობები;
1393 -1407 - გიორგი VII;
1403 - ზავი თემურ-ლენგსა და გიორგი VII-ს შორის;
1407-1412 - კონსტანტინე I;
1412-1442 - ალექსანდრე I;
1416 - ყარა-იუსუფის ლაშქრობა სამცხეში;
1439-1439 - ფერარა-ფლორენციის საეკლესიო კრება;
1442-1446 - ვახტანგ IV;
1446-1466 - გიორგი VIII;
1453 - კონსტანტინოპოლის აღება;
1461 - ოსმალებმა აიღეს ტრაპიზონი;
1462 - გიორგი VIII-ს აუჯანყდა იმერეთის ერისთავი ბაგრატი;
1463 - ჩიხორის ბრძოლა;
1465 - ფარავნის ბრძოლა;
1466-1478 - ბაგრატ VI (ქართლ-იმერეთის მეფე);
1476-1511 - ალექსანდრე I კახთა მეფე;
1478-1505 - კონსტანტინე II;
1484-1510 - იმერეთის მეფე ალექსანდრე II;
1490 - ქართლის სამეფოს დარბაზმა აღიარა საქართველოს დაშლა;
1505-1525 - დავით X;
1510-1565 - იმერეთის მეფე ბაგრატ III;
1511-1513 - ავ-გიორგი;
1518-1574 - ლევან კახთ ამეფე;
1520 - ყიზილბაშების ლაშქრობა ქართლში;
1525-1527 - გიორგი IX;
1527-1556 - ლუარსაბ I;
1535 - მურჯახეთის ბრძოლა;
1541-1554 - შაჰ-თამაზის ლაშქრობები ქართლში;
1545 - სოხოისტას ბრძოლა;
1555 - ამასიის ზავი;
1556 - გარისის ბრძოლა;
1556-1600 - სვიმონ I;
1569 - ყიზილბაშებმა დაატყვევეს სვიმონ I;
1574-1605 - ალექსანდრე II კახთა მეფე;
1579 - ჩილდირის საფაშოს შექმნა;
1582 - მუხრანის ბრძოლა. აჯანყება სამცხეში;
1585 (28/IX) - „ფიცის წიგნის“ დადება;
1589 - „წყალობის წიგნი“;
1590 - ზავი ირანსა და ოსმალეთს შორის;
1595 - „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ შექმნა;
1599 - გორის განთავისუფლება;
1600 - ოსმალებმა დაატყვევეს სვიმონი;
1600-1606 - გიორგი X;
1603 - აბას I-მა ომი დაუწყო ოსმალეთს;
1604-1639 - გიორგი III-ის მეფობა იმერეთში;
1606-1648 - თეიმურაზ I-ის მეფობა კახეთში;
1606-1614 - ლუარსაბ II;
1609 - ტაშისკარის ბრძოლა;
1611-1657 - ლევან II დადიანი;
1614-1617 - შაჰ-აბასის ლაშქრობები კახეთში;
1616-1619 - ბაგრატ-ხანი;
1622 - აბას I-ის ბრძანებით მოკლეს ლუარსაბ II;
1624 (12/IX) - ქეთევან დედოფლის წამება;
1625 (25/III) - მარტყოფის ბრძოლა;
1625 (1/VII) - მარაბდის ბრძოლა;
1626 - ბაზალეთის ბრძოლა;
1626-1629 - ნიკიფორე ირბახის ელჩობა ევროპაში;
1633-1658 - როსტომ-ხანი;
1639-1660 - ალექსანდრე III-ის მეფობა იმერეთში;
1642 - შეთქმულება როსტომის წინააღმდეგ;
1648 - როსტომმა კახეთიდან გააძევა თეიმურაზი;
1653 - თეიმურაზმა თავისი შვილიშვილი, ერეკლე გააგზავნა რუსეთში;
1656 - კახეთი ჩამოართვეს როსტომს და გადასცეს განჯის ხანს;
1658-1675 - ვახტანგ V-ის მეფობა ქართლში;
1660 - ბახტრიონის აჯანყება;
1662 - შაჰის ბრძანებით აწამეს ბიძინა ჩოლოყაშვილი, შალვა და ელიზბარ ქსნის ერისთავები;
1664-1674 - არჩილის მეფობა კახეთში;
1675-1688 - გიორგი XI-ის მეფობა ქართლში;
1688-1703 - ერეკლე I-ის მეფობა ქართლში;
1703 - ვახტანგის ჯანიშინობა;
1705 - მოსკოვში დაიბეჭდა „დავითიანი“;
1709 - თბილისში გაიხსნა სტამბა;
1709-1722 - დავით II (იმამ-ყული-ხანი) კახეთის მეფე;
1714-1716 - სულხან-საბა ორბელიანის ელჩობა ევროპაში;
1716 - ვახტანგი გამაჰმადიანდა და დაინიშნა ქართლის მეფედ;
1719 - ვახტანგ VI დაბრუნდა ქართლში;
1721-1752 - ალექსანდრე V იმერეთის მეფე;
1722-1732 - კონსტანტინე II (მაჰმად-ყული-ხანი) კახეთის მეფე;
1723-1735 - „ოსმალობა“;
1737-1747 - „ყიზილბაშობა“;
1745 (1/X) - თეიმურაზი ეკურთხება ქართლის მეფედ;
1751 (28/VII) - ყირბულახის ბრძოლა;
1752 (IX) - ერეკლემ დაამარცხა აჯი-ჩალაბი;
1752-1784 - სოლომონ I იმერეთის მეფე;
1754 - მჭადიჯვრის ბრძოლა;
1755 - ყვარლის ბრძოლა;
1757 (14/XII) - ხრესილის ბრძოლა;
1758 - ხელშეკრულება თეიმურაზ II-ს, ერეკლე II-სა და სოლომონ I-ს შორის;
1759 - საეკლესიო კრება იმერეთში;
1762 - თეიმურაზ II გარდაიცვალა პეტერბურგში. ერეკლე II გახდა ქართლ-კახეთის მეფე;
1765 - შეთქმულება ერეკლეს წინააღმდეგ;
1767 - თურქეთმა იმერეთი ცნო მფარველობაში მყოფ სამეფოდ;
1768-1774 - რუსეთ-თურეთის ომი;
1770 (20/IV) - ასპინძის ბრძოლა;
1772 - ანტონ კათოლიკოსისა და ლევან ბატონიშვილის ელჩობა რუსეთში;
1773 - ერეკლე II-მ და სოლომონ I-მა აღადგინეს ურთიერთდახმარების ხელშეკრულება;
1774 - მორიგე ჯარის შემოღება;
1782 (21/XII) - ერეკლემ მფარველობაში მიღება სთხოვა ეკატერინე II-ს;
1783 (24/VII) - გეორგიევსკის ტრაქტატი;
1784 (24/I) - ერეკლე II-მ ხელი მოაწერა ტრაქტატს;
1785 - ომარ-ხაის შემოსევა;
1789 - იმერეთის შემოერთების საკითხი განიხილა ქართლ-კახეთის სამეფოს დარბაზმა;
1790 - „ტრაქტატი ივერიელთა მეფეთა და მთავართა“;
1791 - კანონი ტახტის მემკვიდრეობის შესახებ;
1792 - ერეკლე II-მ საუფლისწულოები გამოუყო შვილებს;
1795 (11/X) - კრწანისის ბრძოლა;
1798-1800 - გიორგი XII;
1800 (18/XII) - პავლე პირველის მანიფესტი;
1801 (12/IX) - ალექსანდრე I-ის მანიფესტი;

ჰეროდოტე(ქრ.შ-მდე 484-425წწ)კოლხების წარმომავლობის შესახებ:

"კოლხები რომ ეგვიპტელები არიან,ამას მე თვითონ მივხვდი უწინ ვიდრე მოვისმენდი სხვატაგან...შევეკითხე ორივეს,კოლხებს უკეთ ახსოვთ ეგიპტელები,ვიდრე ეგვიპტელებს კოლხები.
ეგვიპტელები ამბობენ,რომ მათ მიაჩნიათ,რომ კოლხები არიან სესოტრისის ლასშქრიდან,ხოლო თვით მეცასევე მეჩვენება,რადგან კოლხები არიან შავგვრემნები და ხუჭუჭთმიანები....
კიდევ სხვა რამეც შეიძლეა,რომ კოლხების შესახებ ვთქვა მათი ეგვიპტელებთან მსგავსების შესახებ:მხოლოდ ესენი და ეგვიპტელები ამუშავებენ სელს ერთნაირად;
მთელი ცხოვრება და ენა სგავსი აქვთ ერთმანეთისა..."

არაქართული პროვინციების პოლიტიკური ორგანიზაცია:

საქრთველოს სამეფოში არაქართული მოსახლეობით დასახლებული ტერიტორიების გაერთიანებამ ბუნებრივად წარმოქმნა ამ რეგიონების პოლიტიკური ორგანიზების პრობლემა.ახალი პროვინციების მიმართება საქართველოს სამეფო ცენტრალური ხელისუფლებისადმი ორი გზით ხორციელდებოდა:პირდაპირი მიერთება და ფეოდალური ვასალიტეტი.პირველ შემთხვევაში ქვეყანა უშუალოდ იმართებოდა ქართველური სუვერენიის მიერ,,მეორე შემთხვევაში კი ადგილობრივი სუვერენიის მიერ,რომელიც საქართველოს ვასალი იყო.
ჩრდილო კავკასიის ტერიტორიაზე არსებული სამთავროები საქართველოს ვასლები იყვნენ.აღმოსავლეთით,შირვანმა და არანმა,რომლის ნაწილიც თავდაპირველად უშუალოდ ქართულ სამეფო კარს ექვემდებარებოდა,შემდგომში ვასალობის სტატუსი მიიღეს.სამხრეთ პროვინციებში მუსლიმი მოსახლეობით,ასავე ვასალური დამოკიდებულება დამყარდა,ძველი სომხური სამეფოების ტერიტორიების უდიდესი ნაწილი კი,სომხური მოსახლეობით,პირდაპირ დაექვემდებარა ქართველ მეფეს,.
სომხური პროვინციების ეს განსაკუთრებული მდგომარეობა იტორიული ვითარებიდან გამომდინარეობდა.უკვე ას წელიწადზე მეტი იყო,რაც სომხურ სახელმწიფოებს დაკარგული ჰქონდათ დამოუკიდებლობა. საქართველო ნაბიჯ-ნაბიჯ სტაცებდა ხელიდან თურქებს სომხურ ტერიტორიებს.მაგრამ უკვე აღარ იყვნენ ადგილობრივი სომეხი მთავრები,ვისაც შეეძლო ფეოდალური ვასალიტეტის მოვალეობის შესრულება ქართული სახელმწიფოს მიმართ.ამასთან ერთად,საქართველოს ხელისუფლება საკმაოდ ფრთხილ პოლიტიკას ეწოდა სომხური ტერიტორიებს მიმარტ, ნიშნაბ\ვდა რა იქ გამგებლად ისეთპირებს,რომლებიც რელიგიური თვალსაზრისიტ მისაღები იყო ადგილობრივი მოსახლეობისთვის(ე.ი გრიგორიანელი იყო) ან წარმომავლობით სომეხი............

ქაქუცა ჩოლოყაშვილი თბილისელი თუ იყო არ ვიცოდი

ვინ თქვა ეომ თბილისელი იყო?

აი რა იდგა ახლანდელი პარლამენტის შენობის ადგილას მე-19 - მე-20 საუკლუნეების მიჯნაზე


რუსული ეკლესია

ეს კი ოპერის შენობაა, რომელიც დღევანდელი თავისუფლების მოედნის ადგიალს იდგა მე-19 საუკუნბეში. შემდეგ დაიწვა.

უკან ეთნოგრაფიული მუზეუმიც მოჩანს

კარგი თემაა, +1

მეც მივამატებ რამეს:

მოკლედ ესეც მეფეები:

ტაო-კლარჯეთის მეფეები:

აშოტ I დიდი კურაპალატი (810-826წწ)
ბაგრატ I კურაპალატი (826-876წწ)
დავით I კურაპალატი (876-881წწ)
გუარამ I მამფალი (881-882წწ)
ნასრი (882-888წწ)
ადარნასე II ქართველთა მეფე (888-923წწ)
დავით II ქართველთა მეფე (923-937წწ)
ბაგრატ II კურაპალატი (937-945წწ)
აშოტ IV კურაპალატი (945-54წწ)
სუმბატ I კურაპალატი (954-958წწ)
ბაგრატ II რეგვენი (958-994წწ)
დავით III დიდი (994-1001წწ)
ბაგრატ III ქართველთა მეფე (ერთიანი საქართველოს პირველი მეფე) (975-1014წწ)

ერთიანი საქართველოს მეფეები:

ბაგრატ III (975-1014წწ)
გიორგი I (1014|-1027წწ)
ბაგრატ IV (1027-1072წწ)
გიორგი II (1072-1089წწ)
დავით IV აღმაშენებელი (1089-1125წწ)
დემეტრე I (1125-1155წწ)
დავით V (1155წ)
დემეტრე I (1156წ)
გიორგი III (1156-1184წწ)
თამარ მეფე (1184-1207წწ)
ლაშა-გიორგი (1207-1223წწ)
რუსუდანი (1223-1245წწ)
დავით VI ნარინი (1254-1247წწ)
დავით VII ულუ , დავით VI ნარინი (1247-1270წწ)
დემეტრე თავდადებული (1271-1289წწ)
ვახტანგ II (1289-1293წწ)
დავით VIII (1293-1297წწ)
ვახტანგ III (1297-1308წწ)
გიორგი VI მცირე (1308-1314წწ)
გიორგი V ბრწყინვალე (1314-1346წწ)
დავით IX (1346-1360წწ)
ბაგრატ V (1360-1393წწ)
გიორგი VII (1393-1407წწ)
კონსტანტინე I (1407-1411წწ)
ალექსანდრე I დიდი (1412-1442წწ)
ვახტანგ IV (1442-1446წწ)
გიორგი VIII (1446-1466წწ)
ბაგრატ VI (1466-1478წწ)

ძალიან მაგარი სტატია, ვისაც თბილისის ისტორია აინტერესებს



თბილისის ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობის უმძიმესი ყოფის შესახებ


შაჰ-ტახტი, ეს სპარსულად მჟღერი სახელი ახლა ბევრს ალბათ არაფერს ეუბნება, არადა საუკუნეების მანძილზე ეს სახელიცა და მის უკან მოაზრებული ნაგებობაც თბილისელთა უსაფრთხოებისა და მშვიდი ძილის ერთ-ერთი გარანტი იყო. არავინ იცის ზუსტად როდის დაერქვა თბილისის დედა- ციხის ერთ-ერთ მთავარ ბასტიონს შაჰ-ტახტი, გადმოცემის თანახმად ყიზილბაშთა მძლავრობის დროს ერთ-ერთ შაჰს ძირითად სადგომად სოლოლაკის ქედის კლდის მაღალ ქარაფზე აღმართული ეს მძლავრი ციხე-ბურჯი გადაუქცევია და აქედან უმართია თბილისი. ამ გადმოცემის გარდა შაჰ-ტახტს სხვა არაერთი გადმოცემა უკავშირდება. ყველაზე საინტერესო და საყურადღებო კი ისაა, რომ მეცხრე საუკუნეში, არაბთა მმმართველობის პერიოდში, სწორედ აქ მდებარეობდა მთელს არაბულ სამყაროში განთქმული თბილისის ასტროლოგიური ობსერვატორია. როგორც ჩანს ეს გადმოცემა იმდენად მძლავრი და ცხოველი იყო, რომ აღმოსავლეთ საქართველოს რუსეთის მიერ ანექსიის შემდეგ პირველმა რუსულმა ობსერვატორიამაც თავდაპირველად აქ დაიდო ბინა. თუმცა მანამდე ორიოდ სიტყვით ვთქვათ იმ როლზე, რომელსაც საუკუნეების მანძილზე ეს ბასტიონი თბილისის დაცვის საქმეში თამაშობდა: როგორც ცნობილია დაარსების დღიდან თბილისის მთავარ ციტადელს, დედა-ციხეს შურის, იგივე კალას ციხე, დღევანდელი სახელწოდებით კი ნარიყალა წარმოადგენდა. შურის ციხე (ყველაზე ძველი ფორმით) მოგვეხსენება, რომ სოლოლაკის ქედზეა განლაგებული, სამხრეთ დასავლეთიდან ციხის მთავარი ბურჯი შაჰ ტახტი იყო. იგი კეტავდა ქალაქის მთავარ სიმაგრეს, სწორედ ამ გზიდან შემოდიოდა ასევე თურქეთ-ახალციხიდან მომავალი გზაც. ქალაქის გალავანი კი (მოგეხსენებათ მე-19 საუკუნემდე თბილისს გალავანი ერტყა) შურის ციხიდან შაჰ ტახტამდე მიუყვებოდა (ამ გალავნის ფრაგმენტები დღესაც შემორჩენილია) შემდეგ კი მკვეთრად უხვევდა და კლდოვან ფერდობზე ჩადიოდა (ეს ფრაგმენტებიც შემორჩენილია), ჩადიოდა დღევანდელი დადიანის ქუჩის გასწვრივ, შემდეგ მიუყვებოდა თავისუფლების მოედანს, პუშკინისა და ბარათაშვილის ქუჩებს და ბარათაშვილის ხიდთან უერთდებოდა მტკვარს. ასე იფარგლებოდა თბილისი გალავნით სამხრეთ-დასავლეთიდან და დასავლეთიდან. აღამ მაჰმად ხანის ავადსახსენებელი შემოსევის დროს მთელს თბილისთან ერთად შაჰ-ტახტიცა და გალავანიც დაზიანდა, რუსების შემოსვლის შემდეგ ციხე ბურჯიდან ჩამავალი გალავნის დიდი ნაწილი ქალაქის გაფართოების გამო დაანგრიეს. როგორც უკვე ვთქვით რუსული ანექსიის პირველ წლებში არაბთა ძველი ობსერვატორიის ალაგას რუს “ცადმოთვალთვალეთა” სადგური განლაგდა, შემდეგ კი ობსერვატორიამ ავლაბრისაკენ გადაინაცვლა, ერთ დროს მძლავრი ციხე ბურჯი უფუნქციოდ და უყურადღებოდ დარჩა. თუმცა გასული საუკუნის დასაწყისში გადაღებული ფოტოებიდან ჩანს, რომ მაშინ შაჰ ტახტი ჯერ კიდევ ამაყად უძლებდა ჟამთა სვლას. შავი დრო კი მრავალ ომ და მტრის იერიშ მომგერიებელ ბასტიონს ბოლშევიკების მმართველობის პერიოდში დაუდგა. კანდიდ ჩარკვიანის მმართველობის პერიოდში ხელისუფლებამ სოლოლაკის ქედს ჯერ კომკავშირის ხეივანი უწოდა, შემდეგ კი მისი გამწვანება განიზრახა. ეს უდავოდ კეთილშობილური წამოწყება იყო, მაგრამ როგორც ყველა ბოლშევუკურ იდეას, მასაც ახლდა უარყოფითი მხარეები. პირველ რიგში კი მოხდა, ის, რომ ალაგ-ალაგ ქალაქის უძველესი გალავანი მიანგრ-მოანგრიეს, შემდეგ კი შაჰ ტახტი მთლიანად ახალნარგავებში მოაქციეს. ვისაც ორი სიტყვა მაინც წაუკითხავს არქეოლოგიაზე, მან კარგად იცის, რომ ისტორიული ნაგებობის ერთ-ერთი პირველი მტერი ხე და ბუჩქია, შესაბამისად შაჰ ტახტს აქტივისტმა კომკავშირლებმა მრავლად მიუჩინეს დამაზიანებლები. გამწვანებამ კიდევ ერთი დათვური სამსახური გაუწია ბასტიონს და მისგან სოლოლაკისაკენ ჩამავალ გალავანს, ერთიცა და მეორეც მთლიანად ჩაიაკრგნენ გამწვანებაში და მათი დანახვა ქალაქის სხვადასხვა ადგილიდან შეუძლებელი გახდა. ხედის დაფარვამ კიდევ უფრო შეუწყო ხელი უძველესი ნაგებობის მივიწყებას. შენობის მივიწყება და ნგრევა კი, როგორც ცნობილია თანამდევი პროცესებია. შაჰ ტახტი სამწუხაროდ არ გახსენებიათ მაშინ, როდესაც გასული საუკუნის მიწურულს ნარიყალის ციხის მეტნაკლები რესტავრირება მოხდა. არც მაშინ, როდესაც მისგან ათიოდ მეტრში ქართლის დედის უზარმაზარი ქანდაკება დადგეს, არც მაშინ, როდესაც ზუსტად მის გვერდით ვიღაც “მარიფათიანმა ქართველმა” კეთილმოწყობილი ვილა ააშენა (ამ ვილას ერთ-ერთ ღობედ უძველესი გალავანი აქვს გამოყენებული!!!) .არც მაშინ, როდესაც ერთმა ძალიან ცნობილმა და მდიდარმა ქართველმა მახლობლად შუშის უზარმაზარი სასახლის აგება დაიწყო. ჰოდა დგას კიდეც ქართლის დედისა და შუშის სასახლეს შორის მოკრძალებულად ერთ დროს ამაყი და თბილისის მაოხართა ათასობით იერიშის დამლეწი ციხე ბურჯი, დგას და ირღვევა თვალსა და ხელს შუა. მცენარეებისა და უყურადღებობის წყალობით ერთი საუკუნის მანძილზე ბასტიონი უკვე თითქმის განახევრებულია. ეს თვალნათლივ ჩანს შაჰ ტახტის ძველი და ახალი ფოტოების შედარებისას. განსაკუთრებით გულმოსაკლავი სანახაობა ვიწრო ბილიკით ციხე ბურჯის ნანგრევზე ასვლისას გელით. ბურჯის თხემზე “ნარნარად” მიმოფანტულია ლუდისა და არყის ბოთლები, ასევე ათასგვარი ნაგავი. ყველაზე მაღალი კოშკის ერთი შემორჩენილი სენაკი ტუალეტადაა გადაქცეული. დაკვირვებული თვალი შაჰ ტახტის ნანგრევს თავისუფლების მოედნიდანაც შეამჩნევს. მერიის შენობის ზურგგასწვრივ ფიჭვის კორომში ოდნავ, მოსჩანს გვარიანად ჩამორღვეული ნანგრევი. ამავე კორომში მთლიანად ჩაკარგულია დადიანის ქუჩისაკენ, სოლოლაკის ქედზე ჩამომავალი ქალაქის ძველი გალავანი. მის სანახავად შაჰ ტახტიდან საგანგებოდ უნდა ჩაუყვეთ ციცაბო კლდოვან ქედს.


პატივისცემით: ალექსანდრე ელისაშვილი

რადიო “თავისუფლების” ჟურნალისტი

ზემოთმდებარე სტატიაში ნახსენები შაჰ-ტახტი

მე-19 საუკუნეში



21-ე საუკუნეში

"მარჯანიშვილის ქუჩას მაშინ ერქვა კირკის ქუჩა იმის გამო, რომ ამ ქუჩის გადაკვეთაზე მიხეილის(ახლა; დავით აღმაშენებლის) პროსპექტზე იდგა საკმაოდ მაღალი, ლამაზი ლუთერანული ეკლესია, გერმანულად - კირხე..... გერმანული სიტყვა დიე კირცჰე რუსულში შემოსულია კირკა-ს სახით და აქედან ქუჩის სახელი იყო კიროჩნაია,,,,, რუსულის ცოდნის პრეტენზიის მქონენი ამბობდნენ "კიროჩნის", ხოლო ძირითადი მასა თბილისელების კიდევ უფრო დამახინჯებულად - "კირიჩნის" . 20-იან წლებში ამ ქუჩას უწოდეს ჟორესის ქუჩა, მაგრამ მარჯანიშვილის სახელის დარქმევამდე და დიდხანს მის შემდეგაც ყველა ისევ კიროჩნის ამბობდა. გ. ჩუბინაშვილის ქუჩას ერქვა ანდრეევსკაია, რომელსაც შეუცვალეს სახელი და უწოდეს ორჯონიკიძისა(მხოლოდ ახლახან მოხერხდა მისი გამოცვლა).
საერთოდ, კირკის ქუჩიდან ვაგზლის მიმართულებით ერთმანეთის გადამკვეთ ქუჩებს ერქვა რუსეთის მეფის სახლის წევრთა სახელები: ანდრეევსკაია, ალექსანდროვსკაია, ნიკოლაევსკაია, ელიზავეტინსკაია, ტატიანოვსკაია, მიხაილოვსკაია და სხვ."
მიხეილ ჭაბაშვილი "მოგონებები"


აი სურათიც იმ ლუთერანული ეკლესიისა

საინტერესოა როგორი იქნებოდა თბილისი კომუნისტები რომ არ შემოსულიყვნენ

არ იქნებოდა ხრუშოვკები და კორპუსებიანი მასივები (გლდანი, თემქა, დიდი დიღომი...)

\გვექნებოდა ბევრი ლამაზი ხიდი და მტკვარი, მადათოვის კუნძული და სობორო რუსთაველზე უშნო და გიგანტური პარლმენტის მაგივრად

ნეტა ამას მოვსწრებოდი

რამდენჯერ გავივლი მშრალ ხიდზე, იმდენი იმ მიწას ვუყურებ, რომელიც რამოდენიმე ათეული წლის წინ მადათოვს ეკუთვნოდა..

ქალაქის შემორჩენილი გალავნის ნაწილებიც ააფეთქეს და მოშალეს კომინისტებმა

გადაფრენა მადათოვზე და უკან

ასეთი აღტკინებულები რატომ ხართ?
ისტორია!აუცილებელია ყველამ იცოდეს!!!!;)

ეგ აქსიომა არაა

ძალიან ვისიამოვნე სიმართლე გითხრათ..განსაკუთრებით ვანის ნაქალაქარზე მონათხრობით..კარგია

ძალიან ვისიამოვნე სიმართლე გითხრათ..განსაკუთრებით ვანის ნაქალაქარზე მონათხრობით..კარგია

anina


ეგ პირადად თემის ავტორს მიმართე..

ყოველ შემთხვევაში თუ გვეცოდინება ცუდი ნამდვილად არაა..

:პატარა კორექტივი....:

გლდანის შესახებ ცნობები გვხვდება XIX საუკუნის პერიოდულ პრესაში.
გაზეთ "დროებაში" (1885 წ.),ცნობილი საზოგადო მოღვაწე,გამომცემელი, ლიტერატურისა და ისტორიის მკვლევარი ზაქარია ჭიჭინაძე წერადა:

"თბილისის ახლო-მახლო სოფლებში გლდანისა და დიღომისთანა ნაყოფიერი და სარგებლიანი სოფლები, მგონი, არც ერთი არ უნდა იყოს. ეს ორი სოფელი მართლაც, ხომ სანაქებონი არიან,როგორც ვენახებით, ისე ჰაერით, ერბოთი და წყლით.
გლდანი ბევრად წინ უსწრებს დიღომს, იგი მდებარეობს თბილისის მარცხენა მხარეს, სოფელ ავჭალის მახლობლად, მთის ძირობაზე. მცხოვრებთა რიცხვი 150 კომლამდის არის, 12 კომლი სომხის სარწმუნოებით არიან, თუმცა ენით, ჩვეულებით, ზნითა და საოჯახო მოწყობილობით ქართველებისაგან არ განირჩევიან ამათში რამდენიმე პირი კი ურევია , რომელთაც ვაჭრობა აქვთ დაწყებული და უნდა ვთქვათ, რომ მეტის მეტად ლაზათიანად ატყავებენ აქაურ გლეხ კაცობას.ამ სოფლის მებატონენი არიან : აკიმოვები, სურგუნოვი , თანდილოვი, თამაეშოვი და ათულიანცი.
შესაძლებელი იყო , რომ ამ სოფლის გამოჩენილ მოჭიდავესაც ერთი ორჯერ გაემართა ჭიდაიბა, ზემოთ აღნისშნული საქმისათვის და მთeლი სოფლის მადლი მოესხა. შემდეგ სტატიის ავტორი გულისტკივილით აღნიშნავს, რომ სოფელში გაბატონებულია წერა-კითხვის უცოდინარობა და მოუწოდებს სოფლის პროგრესულ ადამიანებს დაეხმარონ გლეხებს დაწყებითი სკოლის გახსნაზე.
კიდევ რამდენიმე წელი დასჭირდა იმის მეცადინეობას, რომ გლდანში გახსნილიყო დაწყებითი სკოლა. ამის შესახებ არაერთხელ გვატყობინებს გაზეთი "ივერიის" ფურცლებიც. 1897 წლის 20 იანვრის ნომერში ლაპარაკია იმაზე, რომ აკურთხეს სამონასტრო სკოლა გლდანში და მისთვის შენობა უფასოდ დაუთმია ექიმ სპ.ვაწაძეს. იმავე წლის 8ივნისის ნომერში აღნიშნულია, რომ სკილის მეთვალყურედ დაუმტკიცებიათ ექიმი ვაწაძე. აღსანიშნავია სპირიდონ ვაწაძის საქველმოქმედო საქმიანობა, მისი ზრუნვა სოფელ გლდანისათვის. მას გაუშენებია შესანიშნავი ბაღები. ახლანდელი სკოლა - ინტერნატის მიდამოებში ყოფილა ბაღები გაშდენებული, რომელიც მისი შვილის თამარის სახელს ატარებდა. სპირიდონ ვაწაძის ვაჟი გიორგი კი ცნობილი ფიზიოლოგი, ჯანდაცვის ორგანიზატორი და პროფესორი გახდა.
ამდენად, გლდანში,გასილი საუკუნის მიწურულს დაარსდა 3 ჯგუფისაგან შემდგარი სკოლა. ამ სკოლაში ცალკეულ ოჯახს ერთი ბავშვის მიყვანის უფლება ჰქონდა. ისწავლებოდა - ქართული, რუსული და საღრმთო რჯული. ამ სასწავლებლის ხელმძღვანელი იყო ქართველი პედაგოგი გიორგი ფარადაშვილი. ახლა ეს სკოლა ასი წლისაა, რომელიც უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მოღვაწის, პროფესორის, ამ სკოლის აღზრდილის შალვა გოგიძის (1924-1989) სახელს ატარებს. ამ სკოლაში არაერთი გამოჩენილი ადამიანი აღიზარდა: პროფესორები შალვა გუგიძე, კარლო მგალობლიშვილი, დოცენტები დავით ლორთქიფანიძე, ნუგზარ ღოღაძე ექიმი ეკატერინე გიორგობიანი და სხვა მარვალი.
გლდანში (რიყიანში) დასახლდნენ და ცხოვრების დიდი ნაწილი გაატარეს ცნობილმა აკადემიკოსმა შალვა ნუცუბიძემ, სადაც ახლა მისი სახლ-მუზეუმია გახსნილი და პროფესორმა ზაქარია მაისურაძემ.
გლდანში ცხოვრობდნენ ცნობილი ფალავნები კულა გლდანელი, გიორგი ოდიშვილი, ვანო წამალაშვილი, გურამ სიმონიშვილი, ზაქარია მუხიშვილი და სხვა. განსაკუთრებით სახელი გაიტქვა კულა გლდანელმა (ივანე ყირიმელაშვილმა). იგი გამოდიოდა თბილისის უბნებში, სადაც არაერთხელ დაამარცხა აღიარებული ფალავნები. წლების მანძილზე მასს საქართველოს დაუმარხცებელი ფალავნის სახელი ჰქონდა. იგი არაერთხელ გამოსულა ამიერკავკასიისა და რუსეთის სხვადასხვა ქალაქებში გამართულ შეჯიბრებებში. აღსანიშaნავია ის ფაქტიც, რომ 1883 წელს, მეგობრების დახმარებით, მას თიანეთში დიდი შეჯიბრება გაუმართავს ქართულ ჭიდაობაში და შემოსული თანხა მთლიანად ვაჟა-ფშაველასთვის გადაუცია. ამ თანხით კი პოეტი პეტერბურგს გამგზავრებულა სწავლის გასაგრძელებლად.
ქალაქ თბილისის ინტენსიური სამოსახლო განაშენიანება 60-70-იან წლებიდან დაიწყო. ამ პერიოდიდან იზრდება საცხოვრებელი სახლების სართულიანობაც და იცვლება კვარტრების არქიტექტურული სახე. ახალი საცხოვრებელი უბნებიდან ტერიტორიის, საბინაო ფონდის სიდიდით გამოირჩევა გლდანისა და მუხიანის დასახლებები.
გლდანის დასახლების შემდეგ, 1983 წელს შეიქმნა ახალი დასახლება მუხიანში. ამ საცხოვრებელი უბნის ავტორები არიან მ.გოგიშვილი, ნ.დოჭვირი, ჯ.ხეჩუაშვილი. მალე არნიშნულ დასახლებებს შეემატა გლდანულა.
დღევანდელი გლდანის რაიონის ტერიტორიაზე, ავჭალის დასახლებაში, ჯერ კიდევ ომამდე მწყობრში ჩადგა რამდნეიმე ქარხანა; 1934 წელს ამოქმედდა ქარხანა "ცენტროლიტი", 1940 წელს ორგანიზებულ იქნა ავჭალის შამპანური ღვინოების ქარხანა. 1941 წელს ექსპლოატაციაში გადაეცა ჩაის საწონო ფაბრიკა. სამრეწველო ტერიტორია იმ დროისათვის წარმოადგენდა მეტ წილად რკინიგზის ხაზის გაყოლებით ან მის სიახლვეს აგებული საწარმოებს.
ომის შემდეგ მრავალი საწარმოო შეემატა გლდანის რაიონს; მათ შორის, 1954 წელს მწყობრში ჩადგა კონიაკის ქარხანა, 1967 წელს საფუარის ქარხანა, 1978 წელს სამკერვალო- ტრიკოტაჟის ფაბრიკა, 1984 წელს ჩაის კომბინატი " ბახმარო" და სხვა. ადრეულ წლებში გლდანის ტბებიდან იღებდნენ გლაუშერის მარილს, რომელსაც ავჭალის მინის ქარხანა იყენებდა.
1979 წელს გლდანში შეიქმნა თბილისის სახელმწიფო დრამატული თეატრი, რომელსაც 1987 წლის 14 იანვარს გამოჩენილი ქართველი რეჟისორის სანდრო ახმეტელის სახელი მიენიჭა. 1991 წელს თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი ქანთარია წერდა: "... თუ თეატრი გადარჩება, მაშინ მაღალი სულისა და ზნეობის ქართველი გადარჩება". თეატრის გადასარჩენაზე კი ყველამ უნდა იზრუნოს...


* * *






ქ.თბილისს ჩრდილო-დასავლეთიდან გარეთუბნის შემდეგ სოფელი ვერე-ვერა ესაზღვრებოდა.ქალაქის შემოგარენში პირველად სიტყვა ვერე- ხევის სახელად - „ვერისახევი“ - XIII ს-ში გხვდება. აღნიშნულ ხეობაში (ხევში) მოედინება მდ. ვერა, რომელიც მტკვარს მარჯვენა მხრიდან შეერთვის.
მდინარე ვერეს ქვემო წელზე, მტკვრის სიახლოვეს, XVIII ს-ის წერილობით წყაროებსა და სპეციალურ ლიტერატურაში იხსენიება სოფ. ვერე (ვერა).როდის გაჩნდა აქ სოფელი ამ სახელით, ან ზუსტად სად მდებარეობდა, არ ვიცით.
XVI ს-ის 80-იან წლებში ქართლის მეფის სიმონ I-ის მიერ გაცემულ ერთ-ერთ სიგელში მეფის ბრძანების შემსრულებელთა შორის მოხსენებულია “ვერის ხევის ტარუღა“.
სიტყვა “ვერეს“ ცალკე სოფლის სახელად XVIII ს-ში ვხვდებით.იგი აზნაურ გაბაშვილების მამული იყო.მას შემდეგ, რაც ბერად შემდგარმა ძმებმა დავით და ნიკოლოზ გაბაშვილებმა 1542 წ. მთაწმინდაზე ძველი ეკლესიის ადგილზე „წმიდა დავითის“ სახელობის ახალი ეკლესია ააგეს, გაბაშვილები ამ ქალაქისპირა სოფელში ნელ-ნელა მტკიცედ იკიდებენ ფეხს და უკვე XVIII ს-ში საგაბაშვილო მამული მოიცავდა „ვერის ხევის ქვემო წელს წყნეთამდე“.
XVIII ს-ის ვერე მოიცავდა ამჟამინდელ ვაკეს, საბურთალოს, დელისს. ამ დროს ვერე შემოიფარგლებოდა სამხრეთიდან გაბაანთხევით (ამჟამინდელი ვერის დაღმართის ნაწილი და გაბაშვილის ქუჩა), დასავლეთიდან – სემიონოვკის დასახლებით (ზემო ვერა), ჩრდილოეთიდან – საბურთალოთი და აღმოსავლეთიდან – მტკვრით. ვერაზე, გარდა გაბაშვილებისა, მამულები ჰქონდათ თვით ვერელებსა და ქალაქელებსაც. აქ გაშენებული ბაღ-ვენახები ირწყვებოდა მდ.ვერედან გამოყვანილი არხებითა და რუებით. ვერაზე ბაღ-ვენახებისა და ყანების გარდა, ბევრი წისქვილიც ყოფილა. მათი მფლობლები იყვნენ: ქალაქის მელიქი დარჩია, თბილელი, ორბელიანი, მელიქიშვილი, ყორღანაშვილი და სხვა. ვერაზე, ქალაქის სიახლოვეს წისქვილთა სიმრავლე მაჩვენებელია მათი სარფიანობისა – წისქვილი დიდ შემოსავალს იძლეოდა.ამიტომაც მის მესაკუთრეობას არ თაკილობდნენ მეფენი და თავადაზნაურობაც.
ძველ ვერაზე გადიოდა ქალაქიდან გამოსული „დიღმის გზა“ - ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საქალაქთაშორისო და საქარავნო გზა. იგი გადიოდა ვერის ხევზე , ქვითა და ქართული აგურით ნაგებ ოთხმალიან „ვერის ხიდზე“, რომელსაც ვახუშტი ბაგრატიონი ქვითკირით ნაგებ დიდ ხიდს უწოდებს. იგი XVIIIს-ის 40-50-იან წწ. აუგია თბილისის ზარაფს ხოჯა ბეჰმუდას. მრავალი ამბის მომსწრე ვერის ხიდი XIXს-ში უკვე ვეღარ აკმაყოფილებდა მზარდ სამიმოსვლო მოთხოვნილებას და ამიტომ იგი ჯერ შეაკეთეს 1850წ, 1856 წელს კი ხიდის ძველი პარაპეტი – შემომზღუდავი კედელი მოხსნეს და ხის ტროტუარებითა და მოაჯირებით შეცვალეს, ამით ხიდი გაფართოვდა და მისი გამტარუნარიანობა გაიზარდა (სიგრძე 70მ, სიგანე დაახლ. 6მ.). ვერის ძველმა ხიდმა 1932 წლამდე იარსება. გმირთა მოედნის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით 1931-1932 წწ. დიღმის ძველი გზა აიწია და ვერის ძველი ხიდის გვერდით სამთაღოვანი ქვის ახალი ხიდი აიგო.

მეორე გზა, რომელიც ვერაზე გადიოდა, წყნეთის გზა (ამჟამინდელი მელიქიშვილის ქუჩა და ი.ჭავჭავაძის გამზირი) იყო. ქალაქის ზრდასთან ერთად თანდათან ქალაქის ფარგლებს გარეთ გაჰქონდათ აგურის გამოსაწვავი ქარხნები (ვარდისუბანში).
XIX ს-ში ძველი ვერეს – საგაბაშვილოს ტერიტორიაზე შენდება რამდენიმე სოფლური დასახლება – ვარდისუბანი, ვაკე და საბურთალო.
ვარდისუბანს ეკავა ვარაზისხევის მარჯვენა მხარე-ყოფილი „ვერის ბაზრისა“ და ახლანდელი ფილარმონიის მიდამოები და აღწევდა „სემიონოვკის“ დასახლებამდე. ამ ადგილას სოფელ ვარდისუბნის არსებობაზე მიგვანიშნებდა ამავე სახელწოდების ქუჩა (ს.ჯანაშიას ქუჩა) და ვარდისუბნის მთა (ძველი ვერის სასაფლაო).
ვაკე, ისევე როგორც ვარდისუბანი, პირველად ქალაქის სანახებში ადგილის აღმნიშვნელ სახელად XIXს-ში ჩნდება.იგი ვარაზისხევის მარცხენა მხარეს, სოფელ ბაგებამდე არსებულ ტერიტორიას ეწოდებდა.სახელი ვაკე ადგილმა დაბალი, დაცემული მდებარეობის გამო მიიღო. ვაკე ქალაქ თბილისს 1907წ. შემოუერთეს.
ვარდისუბნისა და ვაკისგან განსხვავებით, საბურთალო ჯერ კიდევ XVII-XVIIIს-ში შედგენილ სიგელ-გუჯრებში გვხდება. ამ დროს, წერილობით წყაროებში სახელ „საბურთალოს“ მსაზღვრელად თან ახლავს ველი, მინდორი. საბურთალოს ველი XI-XIVსს. მჭიდროდ ყოფილა დასახლებული, ამაზე მეტყველებს აქ შემთხვევით აღმოჩენილი ნუმიზმატიკური მასალა – მონეტები, თიხისა და ლითონის ნივთები. საბურთალო ქ.თბილისს 1917 წ. შემოუერთდა.


* * *

ჩუღურეთი

XII საუკუნის დასასრულისათვის და XIII ს. დასაწყისში საქართველოს მეფის საჯდომი მტკვრის მარცხენა ნაპირია, სადაც ჩქეფს სიცოცხლე. სხვადასხვა საქონლით დატვირთული აურაცხელი ქარავანი თბილისში შედის ,,ქალაქის კარით“. ძველი ჩუღურეთის ტერიტორიაზე გამავალი გზა ინტენსიურად გამოიყენებოდა XII – XIII ს. რასაც გვიდასტურებს რიყისა და ხეთაგუროვის ქუჩებზე მიწის თხრის დროს აღმოჩენილი ჯალალ-ედ-დინის დროინდელი და მონღოლური მონეტები. ეს გზა დიდუბეში მიმავალი იყო და გადადიოდა ,,ჩუღურეთის“ ტერიტორიაზე მდებარე ორ დიდ ხევზე - ,,ჩუღურეთისა“ და ,, დიდხევზე“.
XIX საუკუნეში, როცა სოფელი ჩუღურეთი თბილისს შემოუერთეს, ძველი ,,ავჭალის გზის“ ნაწილი მდინარე მტკვართან სიახლოვის გამო ,,რიყის ქუჩა“ (ახლანდელი ხეთაგუროვის ქუჩა) ეწოდა.
ჩუღურეთის ტერიტორიაზე აღმოსავლეთით გადიოდა მეორე გზა - ,,ზემო გზა“ -(ეს ის ადგილია, სადაც დღეს რკინიგზა გადის.) რომელიც მიემართებოდა სოფელ ავლაბრიდან დიდუბისკენ. უბნის მოსახლეობა საუკუნეების მანძილზე მნიშვნელოვნად იცვლებოდა. 1707 წლის სიგელი, 1721 წ. აღწერის დავთარი, ვახუშტი ბაგრატიონის 1735 წ. თბილისის გეგმაზე დატანილი მოსახლეობის აღმნიშვნელი უჯრედები მიგვანიშნებენ, რომ ამ პერიოდში სოფელი ჩუღურეთი მჭიდრო და მრავალრიცხოვანი დასახლებაა.
სოფელი ჩუღურეთი მეფე ერეკლემ თავად ამუტინს 1795 წ. დეკემბერში უბოძა. 1829 წ. 29 მარტს სახაზინო ექსპედიციის დადგენილებით – ჩუღურეთი მოიცავს 49 დესეტინა და 1040 საჟენ სასარგებლო მიწას და 3 დესეტინა და 200 საჟენ გამოუსადეგარ მიწას. ჩუღურეთის მიწაზე სახლობს 104 კომლი მოსახლე, აქედან 12 – საეკლესიო, 42 სახელმწიფო და 48 სათავადო და სააზნაურო.
XIX საუკუნის დასაწყისში ჩუღურეთში მეტწილად მიწური სადგომები და ერთსართულიანი სახლები იყო.
ჩუღურეთში განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა და ხელოსნობა. ამ ტერიტორიაზე სახლობდნენ მიწადმოქმედი ყმა გლეხები და ხელოსნები.
1823 წლის საქართველოს სტატისტიკური აღწერის შედეგად ჩუღურეთში იყო: ათი აგურის ქარხანა, ოთხი სამეურნეო ქარხანა, რვა სამღებრო, სამი სამჭედლო, ერთი საპნის ქარხანა, ერთი სადალაქო, ორი დუქანი, ორი გაჯის ქარხანა, ლუდსახარში, ერთი თონე.
ჩუღურეთის თიხნარი ნიადაგი სამეთუნეო მეურნეობის ერთ-ერთი წყარო იყო. მეთუნუქეები, ისევე როგორც სხვა ხელოსნები გაერთიანებულნი იყვნენ ამქარში. დღეს ჩუღურეთში მეთუნეობაზე მიგვანიშნებს ქუჩების სახელები. ქუჩათა სახელები ძველი თბილისის დაფურცლული მატიანის შემადგენელი ნაწილია.
ცნობილია, რომ თბილისელები სასმელ წყლად მტკვარს იყენებდნენ. წყლის მზიდავებს – მეთულუხჩეებს ეძახდნენ. ჩუღურეთში მტკვართან ახლოს, წმ. ნიკოლოზის ეკლესიის გვერდით, წყალსაქაჩი იდგა. წყლის მზიდავებს წყალი დაჰქონდათ ვიწრო ქუჩით. უამინდობის დროს ეს ქუჩა თითქმის გაუვალი ხდებოდა. ამ ქუჩას შემდეგში ,,წყალსაწევის“ ქუჩა ეწოდა.
ქალაქის ბაზარზე ჩუღურეთელებს აგურის, კრამიტის და თიხის ჭურჭელის გარდა გასაყიდად საპონიც გაჰქონდათ, ჩუღურეთის საპნის სახარში XIX – საუკუნის 30-იანი წლების ჩათვლით ერთადერთი იყო იმდროინდელ თბილისში. ეს სახარში მდებარეობდა მტკვრის პირას, დიდხევის ახლოს.
XIX საუკუნის 70-იანი წლებიდან დაიწყო ჩუღურეთის საზღვრის დიდი ხევის ამოვსება და გადახურვა. თანდათან ამოივსო კვირაცხოვლის ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი მხარე. ,,დიდ ხევზე“ გატანილ ახალ ქუჩას ,,კრასნოგორსკაიას“ სახელი ეწოდა.
XIX საუკუნის II ნახევრიდან იწყება თბილისის ძველ უბნებში მათ შორის ჩუღურეთში ევროპული ტიპის შენობების აგება და ძეგლების აღმართვა. დღეს ბევრი მათგანი მიჩნეულია ისტორიულ ძეგლად.
2007 წლის 22 იანვარს ქალაქ თბილისის საკრებულომ მიიღო გადაწყვეტილება #1-6 ,,საქართველოს დედაქალაქის ,,თბილისის შესახებ”, რომელიც ითვალისწინებდა ,,ძველი თბილისის” რაიონის საზღვრებს. ამ დადგენილების თანახმად, ჩუღურეთის გარკვეული ნაწილი მოექცა ,,ძველი თბილისის” შემადგენლობაში. ხოლო ნაწილი – დიდუბე ჩუღურეთის.
ამ გადაწყვეტილების მიზანი იყო ძველი თბილისის და მათ შორის ჩუღურეთის ტერიტორიაზე არსებული სხვადასხვა პერიოდის V-XIX საუკუნის მონუმენტალური არქიტექტურის ძეგლების დაცვა..0++
თანამედროვე თბილისი დღეისათვის წარმოადენს საუკუნოვანი ისტორიული მემკვიდრეობისა და თანამედროვე ინფრასტრუქტურის სინთეზს. შესაბამისად მის განვითარებაში მოიაზრება ეპოქისათვის დამახასიათებელი სიახლეების შემოღება და დანერგვა, ასევე კულტურული მემკვიდრეობის მოვლა – პატრონობა და გაფრთხილება. ამის გათვალისწინებით, დედაქალაქის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა, რომ ეს ტერიტორიები, რომლებიც ისტორიულ ძეგლებს წარმოადგენენ ერთ რაიონში გააერთიანონ ამ მიზნით შეიქმნა ძველი თბილისის რაიონი

თემის გასააქტიურებლად ერთი საინტერესო ფაქტი ქალაქ ოჩამჩირეზე

მას აშე!!!

წარმოგიდგენთ ქალაქ ოჩამჩირის, კერძოდ კი ოჩამჩირის სოფელ აძიუჟბას (აძიუბისა) მკვიდრთ, აფრო-აფხაზებს


შავკანიანი აფხაზების ოჯახი აძიუბჟიდან (ერთი სიტყვით "კარენნოი" ოჩამჩირელები)


აფრო-აფხაზები: შავკანიანი აფხაზები ან შავკანიანი კავკასიელები,
ასევე ხალხში მიღებულია შავი კაცი — აფხაზების პატარა ეთნო-რასული ნეგროიდული ჯგუფი, რომელიც სოფელ აძიუბჟაში ცხოვრობს, კოდორის მიმდებარე სოფლებში (ჭლოუ, ფოქვეში, აგდარა, მერკულა და სხვა).


არსებობს რამოდენიმე ვერსია,თუ როგორ მოხვდნენ აფრიკელები აფხაზეთში

ვერსია I_ისინი XVII ს. მთავარმა შერვაშიძემ იყიდა სტამბოლის მონათა ბაზარზე
ვერსია II_შავკანიანი აფხაზები ანტიკური კოლხების შთამომავლები არიან


დღეს აფრო-აფხაზები ცხოვრობენ, როგორც აფხაზეთში, ასევე რუსეთში და ევროპაში.
ისინი ლაპარაკობენ ძირითადად რუსულ ენაზე.
არიან ქრისტიანები, მაჰმადიანები და იუდეველები

აბაშის ისტორია დაწერეთ აბა, მიყვარს არ მიყვარს "სამშობლო" ქვია.. თან მამაჩემს გაუხარდება ადრე რაღაც წიგნს ვკითხულობდიი, ავტორი ამტკიცებდა მთელი მსოფლიოს ხალხები მეგრელებისგან წარმოიშვნენო

ერთი მახსოვს კიდევ რაღაც ეკლესიაა უძველესი..